Kadın sağlığı; ergenlik döneminden doğurganlık çağına, gebelikten menopoza kadar yaşamın farklı dönemlerinde düzenli değerlendirme gerektirebilir. Kadın Hastalıkları ve Doğum, diğer adıyla jinekoloji; kadın üreme sistemi, gebelik süreci ve kadın sağlığını ilgilendiren birçok hastalığın tanı, takip ve tedavisiyle ilgilenen tıp dalıdır.

Adana Ziyapaşa’da Op. Dr. Hüseyin Kılıç, kadın hastalıkları alanında başvuran hastaları şikâyetleri, muayene bulguları ve gerekli incelemeler doğrultusunda kişiye özel olarak değerlendirmektedir.

Jinekoloji Nedir?

Jinekoloji; rahim, yumurtalıklar, tüpler, rahim ağzı ve vajina başta olmak üzere kadın üreme sistemini ilgilendiren hastalıklarla ilgilenir.

Kadın doğum uzmanına yalnızca gebelik döneminde başvurulmaz. Adet düzensizliği, pelvik ağrı, vajinal akıntı, miyom, yumurtalık kisti, HPV, idrar kaçırma veya menopoz şikâyetleri gibi pek çok durumda kadın doğum değerlendirmesi gerekebilir.

Düzenli jinekolojik kontroller ise bazı hastalıkların henüz belirgin şikâyet oluşturmadan fark edilmesine yardımcı olabilir.

Kadın Hastalıkları ve Doğum Hangi Hastalıklara Bakar?

Jinekoloji oldukça geniş bir alanı kapsar. Kadınlarda sık karşılaşılan bazı hastalıklar ve durumlar şunlardır:

Polikistik Over Sendromu (PCOS)

Polikistik Over Sendromu, üreme çağındaki kadınlarda görülebilen hormonal ve metabolik bir durumdur.

PCOS;

• Adet düzensizliği,
• Tüylenme artışı,
• Sivilcelenme,
• Saçlarda incelme,
• Kilo kontrolünde zorlanma,
• Yumurtlama problemleri

gibi belirtilere neden olabilir.

Ultrasonda polikistik görünümlü yumurtalık görülmesi tek başına PCOS tanısı anlamına gelmez. Hastanın şikâyetleri ve hormonal bulguları birlikte değerlendirilmelidir.

Endometriozis ve Çikolata Kisti

Endometriozis, rahmin iç tabakasına benzer dokunun rahim dışında yerleşmesiyle ilişkili kronik bir hastalıktır.

Özellikle;

• Şiddetli adet ağrısı,
• Cinsel ilişki sırasında ağrı,
• Kronik kasık ağrısı,
• Gebe kalmakta zorlanma

gibi şikâyetlere neden olabilir.

Yumurtalıklarda gelişen endometriozis odakları ise halk arasında çikolata kisti olarak adlandırılır.

Miyom

Miyomlar, rahmin kas dokusundan gelişen ve çoğunlukla iyi huylu olan oluşumlardır.

Her miyom belirti vermeyebilir. Ancak bazı hastalarda:

• Yoğun adet kanaması,
• Uzun süren adet,
• Kansızlık,
• Pelvik veya kasık ağrısı,
• Karında şişlik,
• Sık idrara çıkma,
• Kabızlık

gibi şikâyetler görülebilir.

Miyomun gebelik üzerindeki etkisi de özellikle bulunduğu bölge, büyüklüğü ve rahim iç boşluğuyla ilişkisine göre değişebilir.

Her miyom ameliyat gerektirmez. Tedavi kararı kişiye özel verilmelidir.

Yumurtalık Kistleri

Yumurtalık kistleri kadınlarda oldukça sık karşılaşılan durumlardandır.

Bazı kistler adet döngüsü sırasında ortaya çıkabilir ve zaman içerisinde kendiliğinden kaybolabilir. Ancak kistin;

• Boyutu,
• Görünümü,
• Büyüme durumu,
• Hastanın yaşı,
• Şikâyet oluşturup oluşturmaması

takip veya tedavi kararında önemlidir.

Ani başlayan çok şiddetli kasık ağrısı gibi durumlarda ise acil değerlendirme gerekebilir.

HPV ve Genital Siğiller

HPV (Human Papillomavirus) cinsel temas yoluyla bulaşabilen oldukça yaygın bir virüs grubudur.

Bazı HPV tipleri genital siğillere neden olurken bazı yüksek riskli HPV tipleri rahim ağzındaki hücresel değişikliklerle ilişkilidir.

Bu nedenle kişinin durumuna ve tarama programlarına göre;

• HPV testi,
• Smear testi,
• Kolposkopi

gibi değerlendirmeler gerekebilir.

HPV pozitifliği tek başına rahim ağzı kanseri anlamına gelmez. Ancak uygun takip önemlidir.

Smear Testi ve Rahim Ağzı Sağlığı

Smear testi, rahim ağzındaki hücresel değişikliklerin değerlendirilmesinde kullanılan tarama yöntemlerinden biridir.

Kadının hiçbir şikâyeti olmasa dahi uygun yaş grubunda ve önerilen aralıklarla rahim ağzı kanseri taraması yapılması önemlidir.

Smear veya HPV testinde belirli değişiklikler saptanması halinde kolposkopi ile rahim ağzının daha ayrıntılı incelenmesi gerekebilir.

Vajinal Enfeksiyonlar

Vajinal mantar veya bakteriyel enfeksiyonlar;

• Vajinal akıntı,
• Kaşıntı,
• Yanma,
• Kötü koku,
• Cinsel ilişki sırasında rahatsızlık

gibi belirtiler oluşturabilir.

Her vajinal akıntının nedeni aynı değildir. Bu nedenle yalnızca belirtilere bakılarak rastgele ilaç kullanılması yerine uygun değerlendirme yapılması daha doğrudur.

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar

Kadın doğum alanında değerlendirilen diğer konulardan biri de cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardır.

HPV dışında klamidya, gonore ve herpes gibi farklı enfeksiyonlar da kadın genital sistemini etkileyebilir.

Bazı enfeksiyonlar belirti vermeden ilerleyebileceğinden risk durumuna göre test gerekebilir.

Rahim Duvarı Kalınlaşması ve Anormal Kanamalar

Rahmin iç tabakasına endometrium adı verilir.

Bu tabakanın kalınlığı adet döngüsünün farklı dönemlerinde doğal olarak değişir. Ancak özellikle;

• Düzensiz kanama,
• Adet dışı kanama,
• Çok yoğun adet kanaması,
• Menopoz sonrası kanama

durumlarında rahim iç tabakasının değerlendirilmesi gerekebilir.

Gerekli görülen hastalarda ultrason, biyopsi veya histeroskopi gibi yöntemlerden yararlanılabilir.

İdrar Kaçırma

Kadınlarda sık karşılaşılan ancak çoğu zaman konuşulmaktan çekinilen problemlerden biri idrar kaçırmadır.

Özellikle;

• Öksürürken,
• Hapşırırken,
• Gülerken,
• Egzersiz yaparken

idrar kaçırılması stres tipi idrar kaçırmayla ilişkili olabilir.

Ani idrar sıkışması ve tuvalete yetişememe ise farklı bir idrar kaçırma tipinin belirtisi olabilir.

Tedavi yöntemi, idrar kaçırmanın türüne ve şiddetine göre belirlenir.

Rahim Sarkması ve Pelvik Organ Sarkmaları

Pelvik taban dokularının zayıflaması sonucunda rahim, mesane veya diğer pelvik organlarda aşağı doğru yer değiştirme görülebilir.

Rahim sarkmasında:

• Vajinada baskı veya dolgunluk,
• Aşağı doğru çekilme hissi,
• İdrar problemleri,
• Cinsel ilişkide rahatsızlık,
• İleri vakalarda vajinada ele gelen doku

gibi belirtiler ortaya çıkabilir.

Her rahim sarkması ameliyat gerektirmez. Tedavi hastanın şikâyetleri ve sarkmanın derecesine göre planlanır.

Menopoz Döneminde Kadın Sağlığı

Menopoz doğal bir yaşam dönemidir ancak hormonal değişiklikler bazı kadınlarda yaşam kalitesini etkileyen şikâyetler oluşturabilir.

Örneğin:

• Sıcak basması,
• Gece terlemesi,
• Uyku problemleri,
• Vajinal kuruluk,
• Cinsel ilişkide rahatsızlık,
• Ruh hali değişiklikleri

görülebilir.

Menopoz sonrasında ortaya çıkan vajinal kanama ise normal kabul edilmemeli ve kadın doğum uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.

Jinekolojik Muayenede Hangi Yöntemlerden Yararlanılır?

Hastanın şikâyetine göre kadın doğum değerlendirmesinde farklı yöntemlerden yararlanılabilir.

Bunlar arasında:

• Jinekolojik muayene,
• Ultrasonografi,
• Smear testi,
• HPV testi,
• Kolposkopi,
• Histeroskopi,
• Biyopsi,
• Gerekli durumlarda ileri görüntüleme yöntemleri

yer alabilir.

Her hastaya bütün testlerin yapılması gerekmez. Hangi incelemenin gerekli olduğuna kişinin şikâyetleri ve muayene bulgularına göre karar verilir.

Op. Dr. Hüseyin Kılıç, Adana Ziyapaşa Bulvarı’ndaki kliniğinde kadın hastalıkları ve doğum alanındaki başvuruları kişiye özel olarak değerlendirmektedir.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Tanı ve tedavi planı için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı değerlendirmesi gerekir.